Stichting Boermarke, Essen en Aa's

De bewoners zien de natuur- en landschapsontwikkeling als een nieuwe kans, een moderne reconstructie van Westerwolde gebaseerd op eigentijdse waarden en inzichten van experts en bewoners en niet los van de historie. Ze zijn van mening, dat wij allen het landschap nodig hebben, maar ook zonder mensen is er geen landschap. Het bestaat bij de gratie van de menselijke uitleg van de buitenruimte.

De bewoners hechten aan de historie van het landschap, de schoonheid van het Westerwoldse landschap, maar ze stellen zeker niet als doel er een museumlandschap van te maken. Het gaat ze om nieuwe vormen waardoor heen de oude te herkennen zijn. Oude die deels hersteld of deels op creatieve wijze in nieuwe vormen teruggebracht kunnen worden.

Ze vinden een dergelijk landschap van oude met nieuwe natuur- en cultuurelementen heel belangrijk, omdat het ons langs soms onbewuste wegen eraan herinnert, dat er een verleden bestaat. En dat er in dat verleden mensen leefden, die net als wij met de wereld moesten omgaan, zich moesten beschermen tegen de natuur en tegelijkertijd haar bronnen gebruikten. Ze willen, nee, we moeten in contact blijven met het verleden – niet omdat het verleden beter zou zijn geweest dan het heden is, maar omdat we nu eenmaal ons bestaan, onze identiteit, onze voorstelling van de wereld aan het verleden te danken hebben. Over de toekomst kunnen we bovendien alleen nadenken door gebruik te maken van ervaringen uit het verleden, zowel wat natuur als cultuur betreft.

Zij zijn van mening, dat een landschap dat te weinig “tekens” bevat, of waar te veel herkenbare elementen uit verdwenen zijn, ons niets te zeggen heeft. Als we het verleden niet kennen, lopen we een heel grote kans alle fouten opnieuw te maken.

De nieuwe natuurplannen, de Ecologische HoofdStructuur, zou beter aan moeten sluiten op de historisch gegroeide verscheidenheid en regionale karakter van dit deel van Westerwolde. De nieuwe natuur en landschap van de EHS zou goed ingepast moeten worden in de tegenpolen: natuur tegen cultuur en verleden tegenover heden. Ze hebben de bestuurders en de ontwerpers van de nieuwe natuur en het landschap gevraagd met deze polen rekening te houden. En dat te doen in relatie met de geheugenfunctie die het landschap dient te behouden. De afgelopen 100 jaar is het al te vaak gebeurd, dat deze functie gedachteloos uitgeschakeld is. Bij de keuze tussen wegdoen, bewaren of herstellen moet men zich hiervan rekenschap geven.